Toreneindspel workshop Mei 2019

Deze Dinsdagavond 21 Mei werd de toreneindspel workshop gehouden. Drie mensen kwamen hiervoor een uurtje eerder voordat de Interne competitie ronde begon. Twee spelers uit het 2e team, en een speler uit het 3e team. We hebben gekeken naar een aantal basis toreneindspelen, en naar Zugzwang (zetdwang). Ik had verwacht dat men Lucena/bruggetje bouwen en Philidor verdediging al goed zou kennen, maar dat bleek niet helemaal het geval te zijn. Heel goed dus dat we het hebben doorgenomen. Moeilijker is de Vancura positie, en dat hebben we ook bekeken. Je kunt zelf ook goede filmpjes over Lucena, Philidor, en Vancura bekijken. Zie hieronder :

Chess Endgame Fundamentals: Lucena Position (IM John Bartholomew)

Chess Endgame Fundamentals: Philidor Position (IM John Bartholomew)

Chess Endgame Fundamentals: Vancura Position (IM John Bartholomew)

We hebben daarna gekeken naar een wat moeilijker Vancura positie uit een partij Radjabov – Nakamura uit 2014. Dit was moeilijk te zien en te begrijpen en we hebben daar ook een zogenaamde tablebases bij gebruikt om de zetten te controleren.

(Met tablebases kun je meteen alle mogelijkheden zien bij eindspelen met een beperkt aantal stukken. Een schaakengine zou eerst een tijdje moeten gaan rekenen en laat dan ook nog veel minder informatie zien)

Hieronder de cruciale stelling uit de Nakamura partij. Alle zetten voor zwart verliezen, behalve twee zetten. In de partij vond GM Nakamura de juiste zet en maakte remise. Hieronder een schermafdruk waar de tablebases direct de twee remise makende zetten weergeven :

Als laatste keken we nog naar een partij van Magnus Carlsen waar wit in zetdwang wordt gebracht.

Meer leesvoer :

IM Herman Grooten uitgebreid over de Vancura positie in een partij Carlsen - Aronian :
https://www.schaaksite.nl/2014/10/26/gespot-67-vancura-in-de-praktijk/

GM Karsten Müller over de Vancura positie o.a. over Radjabov - Nakamura :
https://en.chessbase.com/post/karsten-mueller-understanding-the-vancura-draw

Je kunt op chessable.com (met een gratis account inloggen) ook deze toreneindspelen oefenen :
https://www.chessable.com/essential-rp-vs-r-endings/course/90/

De 1 0 bullet partij van Magnus Carlsen met de mooie zugzwang in het toreneindspel is ook hier te vinden met Stockfish evaluaties :
https://lichess.org/HSvyb25m/black#79

Een mooi mat in vijf

Dit is van een partijfragment uit een boek van GM Yusupov.

Ongebruikelijke “Greek gift” partijen

Deze week kwam ik een oude partij tegen waarin Gerard Welling wint tegen het toenmalige super jeugdtalent Etienne Bacrot met een onverwacht “Greek gift” offer.

Het commentaar van Gerard Welling is aardig om te lezen :

Etienne Bacrot was a little boy then. And he was probably intimidated by two things a) after the game he was supposed to be filmed for TV b) noticing a little boy at my table, and not realising who this talent was ( nor that he was my opponent ), I told him as friendly as I could that in a matter of minutes my opponent would turn up to take that chair.. “But I am your opponent” said the little guy ..

Ook zeer de moeite waard is het fraaie “Greek gift” offer uit Kamsky-Shankland, die door Kamsky ongetwijfeld thuis was voorbereid. Deze variant met dit offer was al eens eerder gespeeld, maar was niet zo bekend nog :

De laatste partij is uitgebreid en instructief geannoteerd door een schaakmeester hier (weblink) :

Spielmann gambiet, Aljechin verdediging

In de Rapid competitie deze Dinsdagavond kwam ik in een voorbereide variant die wellicht leuk en interessant is om te delen. Op Internet had ik in de laatste weken deze variant diverse malen op het bord. Het Spielmann gambiet is genoemd naar Rudolf Spielmann. Hier eerst een partij van Spielmann zelf uit de match tegen Salo Landau, 1933.

Vanavond speelde ik tegen Yannick dezelfde variant.

Conclusie : Het Spielmann gambiet is een leuk gambiet voor aanvalsspelers, zeker in snelschaak en rapid partijtjes. GM Hector speelde het trouwens ook minstens 5 maal in gewone partijen. Zelf speel ik soms graag met wit de Pc3 variant omdat je als wit in de hoofdvarianten van de Aljechin verdediging erg goed op moet passen. Voor je het weet ben je de pion op e5 of d4 of c4 opeens kwijt. De Aljechin verdediging heeft geen erg goede naam op top niveau maar je walst er niet zomaar overheen met wit. GM Nigel Short speelde eens een match tegen Aljechin verdediging expert GM Lev Alburt. Lev Alburt verloor de match maar dat lag niet aan de openingen, las ik.

Partij Spielmann-Landau met Stockfish evaluaties (weblink).

Hier nog wat meer partijen met dit gambiet (weblink).

En alle partijen Spielmann-Landau (weblink).

Meer over Rudolf Spielmann, diverse wikipedia pagina’s met verschillende inhoud :

https://nl.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Spielmann (Nederlands)

https://de.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Spielmann (Deutsch)

https://en.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Spielmann (English)

 

Palatnik-Basman gambiet

Vorig seizoen kreeg Kevin dit gambiet voorgeschoteld in een KNSB wedstrijd. Hij kende het gambiet nog niet, nam drie gambiet pionnen aan, en werd snel in een miniatuur van het bord gezet.

Ik kende dit gambiet al wel een paar jaar, en keek toevallig ook een keer mee toen Nick Schilder en IM Manuel Bosboom en wat anderen het aan het analyseren waren tijdens de pauze van een snelschaaktoernooi.

Dit seizoen mocht ik al eerder met dit gambiet winnen tegen een sterke speler bij correspondentie schaak voor ASV-online, en ik won ook met dit gambiet in de KNSB competitie dit seizoen. Zie hier beneden.

Conclusie : Als je met zwart dit gambiet niet kent, en je snoept te snel en teveel pionnen dan kun je van een koude kermis thuiskomen. Als je je goed voorbereidt dan zul je waarschijnlijk zien dat zwart op diverse manieren dit gambiet kan weigeren of ontwijken, en bij het aannemen van het gambiet zijn er ook diverse mogelijkheden waarbij zwart niet snel hoeft te verliezen.

Partij Edzard uit SOS wedstrijd Groesbeek

De partij die Edzard in Groesbeek speelde was erg interessant en trok aardig wat bekijks. Wit verloor een kwaliteit maar had erg veel actieve stukken die richting de zwarte koning werd gestuurd. Erg leerzaam en een genot voor het oog om te kijken naar de varianten die Stockfish schaak-engine achteraf liet zien. (Dank aan Marijn die na de partij een fotootje van de partij notatie maakte, en dank aan Edzard voor toestemming van plaatsing van deze partij).

Materiaal versus schaakmat

Minder ervaren schakers in onze Europese contreien hebben soms de neiging om enkel pionnen en stukken aan te vallen, en daarmee wordt men misschien onbewust erg materialistisch, en vergeet men een belangrijk ding wat in de tijdnood fase van een partij ook bijzonder handig kan zijn : “Schaakmat beeindigt de partij onmiddelijk!”. Deze drang naar bezit van schaak materiaal kan er ook voor zorgen dat het offeren van eigen materiaal moeilijker wordt. Hier een erg mooi voorbeeld van materie versus tijd, activiteit en schaakmat.

In deze stelling dreigt zwart remise te maken met eeuwig schaak. Wit vindt een fraaie winstweg met een opmerkelijk pionoffer dat de zwarte koning kwetsbaar maakt.

Complete partij staat hier (web link).

Het kwaliteitsoffer (2)

In het vorige artikel over het kwaliteitsoffer zagen we dat je, als vuistregel, in principe al een kwaliteit kunt offeren als je er minstens een pion bij krijgt. Hieronder in deze externe wedstrijd partij krijgt Henk (wit) al meer dan een pion erbij.

De partij werd in de tijdnood fase nog remise, maar mooi om te zien dat de kwaliteitsoffer kansen uitstekend werden waargenomen.

Een ander verhaal is de zogenaamde kleine kwaliteit. Twee lichte stukken tegen een toren. Qua materiaal, houtjes tellen, is dat 6 tegen 5 punten, maar in de praktijk is het nog niet zo eenvoudig. Als de lichte stukken goed kunnen samenwerken en goede steunpunten hebben, en als de toren geen aanvalsobjecten heeft (Torens zijn erg goed om pionnetjes mee weg te snoepen), dan hebben de twee lichte stukken winstkansen. Als de toren wat pionnen kan meesnoepen en dan een vrijpion kan helpen om naar de overkant te dreigen te promoveren, dan heeft de toren partij winstkansen.

Hier een eenvoudig voorbeeld partijtje waarin zwart de kleine kwaliteit wint.

Zwart heeft hierna materieel voordeel, maar het is niet zomaar een twee drie gewonnen. Remise is niet onwaarschijnlijk.

De schwindle (1)

Jaren geleden speelde ik met Tom Bus in een team in de KNSB competitie. Naast analyseren, speelden we ook af en toe snelschaak, waar ik dankzij Tom, en mijn teamgenoten als Jan Fober, het begrip Schwindle beter leerde kennen, en gaandeweg begonnen mijn schwindle vaardigheden toe te nemen. Jaren later speelde ik bij een andere schaakclub waar ook een jong talent speelde, waar ik vaker mee analyseerde en schaakte. Hij kreeg landelijke training, en bracht het later tot 2200+ rating. Tijdens onze snelschaak sessies verloor hij echter vaak van me, terwijl ik geen training kreeg, en een middelmatige schaker ben. Hoe kwam dat ? I realiseerde me later dat hij had het schwindle hoofdstuk helemaal nog niet geleerd. Onlangs kwam ik in een schaakboek een stelling tegen van een grootmeester partij tussen Gdanski en Arkell, (European Club Cup, Neum, 2000) met commentaar van GM Jonathan Rowson.

In deze positie heeft zwart een pion minder en als zwart niet snel is dan heeft wit maar een paar zetten nodig om het witte voordeel te vergroten.

Zwart speelde hier de ongelooflijke zet g6g5!!

Ik vond dit erg boeiend om te lezen, en liet het op de clubavond aan diverse mensen zien, onder andere aan Karel Verbeek. En Karel liet zijn schaak niveau meteen weer zien door 2.Lc1!! te suggeren. Dat zag er goed uit. Thuis met Stockfish bleek Karel gelijk te hebben.

Mijn conclusie was : Arkell had een erg mooie schwindle bedacht !

GM Rowson schrijft : “Apparently just after Keith played 33…g5, Gdanski, who was rated 2557 when the game was played, looked bemused and just whipped the pawn off. Taking is the best move, but he should have treated 33…g5 with a little more respect.”

De partij is als link ook hier op chessgames.com te vinden. En hier is een link naar een artikel met uitgebreidere partij analyse en commentaar op chessbase.com.

Bijzonder mooie tactische kans gemist

Schaak positie partij Jos - Menno
Schaak positie partij Jos – Menno

Tijdens de tweede Rapid schaak avond gebeurde er iets opvallends. Bij de partij Jos tegen Menno hoorde men de witspeler zeggen : “Ik zie het niet”, en “Wacht even”, en Jos maakte een foto van de stelling. Handig want noteren was bij de 20 minuten per persoon per partij niet verplicht. En wat bleek later ? Jos had het perfecte moment gekozen want er zat een schitterende taktische wending in. Op dat moment stond de zwarte koning op de tocht, maar van wit stond materiaal in.